Keks Ewy Wachowicz to intensywnie aromatyczne ciasto, w którym owoce suszone i orzechy stanowią prawdziwą gwiazdę. Gęsta, wilgotna struktura przypomina angielski fruit cake, ale smak jest delikatniejszy, bardziej maślany. Rodzynki, śliwki, morele i orzechy włoskie tworzą mozaikę smaków, a wszystko spaja delikatnie korzenna nuta cynamonu i wanilii. To ciasto, które z każdym dniem staje się lepsze – aromaty przenikają się, a tekstura nabiera idealnej wilgotności.
Przepis sprawdza się zarówno na świąteczny stół, jak i jako elegancki deser do kawy. Kluczem jest odpowiednie przygotowanie bakalii i cierpliwość podczas pieczenia.
Składniki na keks z bakaliami
Proporcje obliczone na formę keksową o długości 30 cm lub dwie mniejsze formy po 20 cm:
- 250 g miękkiego masła
- 200 g cukru
- 5 jaj w temperaturze pokojowej
- 300 g mąki pszennej
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 150 g rodzynek
- 150 g suszonych śliwek bez pestek
- 100 g suszonych moreli
- 100 g orzechów włoskich
- 50 g migdałów płatkowanych
- 2 łyżeczki cynamonu
- 1 łaska wanilii lub 2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
- 3 łyżki rumu lub soku pomarańczowego
- szczypta soli
Przygotowanie keksu Ewy Wachowicz
- Przygotowanie bakalii: Rodzynki zalać wrzątkiem i odstawić na 10 minut, po czym dokładnie odsączyć i osuszyć papierowym ręcznikiem. Śliwki i morele pokroić w średnią kostkę – kawałki powinny być widoczne w cieście, ale nie za duże. Orzechy włoskie posiekać grubo, migdały można zostawić w całości lub lekko pokruszyć.
- Maceracja owoców: Wszystkie bakalie i orzechy przełożyć do miski, polać rumem lub sokiem pomarańczowym, wymieszać i przykryć. Odstawić na minimum 30 minut, najlepiej na 2-3 godziny. Ten krok pozwala owocom nabrać dodatkowej wilgotności i aromatu.
- Przygotowanie formy: Formę keksową dokładnie wysmarować masłem i wyłożyć papierem do pieczenia. Warto zostawić wystające brzegi papieru – ułatwi to późniejsze wyjmowanie ciasta.
- Ubijanie masy: Miękkie masło utrzeć z cukrem na puszystą, jasną masę – zajmuje to około 5-7 minut miksowania. Masło musi być naprawdę miękkie, ale nie rozpuszczone. Dodawać jaja po jednym, ubijając każde przez około minutę. Jeśli masa zacznie się rozwarstwiać, dodać łyżkę mąki.
Temperatura składników ma kluczowe znaczenie – zimne jaja dodane do masy maślanej spowodują jej ścięcie. Warto wyjąć jaja z lodówki godzinę przed pieczeniem.
- Łączenie składników suchych: Mąkę przesiać z proszkiem do pieczenia, cynamonem i solą. Dodać do masy maślanej, mieszając szpatułką ruchami od dołu do góry – nie mikserem! Wystarczy połączyć składniki, ciasto nie może być przemieszane.
- Dodanie bakalii: Odsączyć bakalie z płynu (jeśli został). Odłożyć 2 łyżki mąki z wcześniej odmierzonej ilości i obtaczać w niej bakalie – zapobiegnie to opadaniu owoców na dno formy. Delikatnie wmieszać bakalie i orzechy w ciasto.
- Pieczenie: Ciasto przełożyć do przygotowanej formy, wyrównać wierzch. Piec w piekarniku nagrzanym do 160°C przez około 70-85 minut. Po 40 minutach warto przykryć wierzch folią aluminiową, by nie przypalił się przed upieczeniem środka.
- Sprawdzanie gotowości: Patyczek wbity w środek ciasta powinien wyjść suchy lub z drobnymi okruszkami. Jeśli na patyku zostaje mokre ciasto, piec dalej po 5 minut, sprawdzając co pewien czas.
- Studzenie: Upieczone ciasto ostudzić w formie przez 15 minut, następnie wyjąć na kratkę. Całkowite ostudzenie zajmuje około 2 godzin.
Dojrzewanie i przechowywanie keksu
Keks Ewy Wachowicz należy do ciast, które wymagają dojrzewania. Świeżo upieczony jest smaczny, ale prawdziwy aromat rozwija się po 2-3 dniach. Przechowywać zawinięty w papier pergaminowy, a następnie w folię aluminiową, w temperaturze pokojowej.
Dla intensywniejszego smaku i wilgotności można co 2-3 dni „karmić” keks – nakłuć wierzch wykałaczką w kilku miejscach i skropić łyżką rumu lub koniaku. Ta metoda sprawia, że ciasto pozostaje wilgotne nawet przez 3-4 tygodnie.
Keks można również zamrozić. Pokrojony w plastry i przełożony papierem do pieczenia zachowa świeżość przez 3 miesiące. Rozmrażać w lodówce przez noc.
Warianty smakowe keksu z bakaliami
Keks z żurawiną i pomarańczą
Część rodzynek zastąpić suszoną żurawiną (100 g), a do ciasta dodać startą skórkę z jednej pomarańczy. Żurawina daje przyjemną kwaskowość, która równoważy słodycz ciasta. Zamiast cynamonu można użyć kardamonu – 1 łyżeczka mielonego kardamonu nadaje orientalny charakter.
Keks czekoladowy z bakaliami
30 g mąki zastąpić kakao, a do ciasta dodać 100 g posiekanej gorzkiej czekolady. Orzechy włoskie można zamienić na orzechy laskowe. Taka wersja wymaga skrócenia czasu pieczenia o około 10 minut – czekolada przyspiesza rumienienie się ciasta.
Wersja bezalkoholowa
Rum zastąpić sokiem pomarańczowym z dodatkiem łyżeczki octu jabłkowego – da to podobną głębię smaku bez alkoholu. Można też użyć mocno zaparzonej herbaty Earl Grey, która wnosi ciekawe nuty bergamotki.
Typowe problemy i ich rozwiązania
Opadanie bakalii na dno: Najczęstszy problem wynika z niedokładnego osuszenia owoców lub zbyt rzadkiego ciasta. Bakalie muszą być suche, a ciasto odpowiednio gęste – nie dodawać dodatkowego płynu poza tym z maceracji.
Suchy keks: Przyczyną może być za długie pieczenie lub za wysoka temperatura. Lepiej piec dłużej w niższej temperaturze niż krócej w wyższej. Każdy piekarnik działa inaczej – przy pierwszym pieczeniu warto sprawdzać ciasto co 5 minut po upływie godziny.
Ciasto opada po upieczeniu: Zbyt długie ubijanie masy po dodaniu mąki rozwija gluten, co prowadzi do opadania. Mąkę mieszać tylko do połączenia składników, maksymalnie 30 sekund.
Ciasto można uratować nawet jeśli lekko opadło – pokroić w grubsze plastry i podawać jako „rustykalny keks”. Smak pozostanie niezmieniony.
Przypalony wierzch, surowy środek: Temperatura piekarnika jest za wysoka. Przykryć folią aluminiową po 30 minutach pieczenia i obniżyć temperaturę o 10 stopni. Sprawdzić kalibrację piekarnika termometrem piekarnikowym.
Podawanie i dekoracja
Keks najlepiej smakuje pokrojony w plastry o grubości około 1,5 cm. Można podawać go na zimno lub lekko podgrzany – 10 sekund w mikrofalówce przywraca świeżość i uwydatnia aromaty.
Do kawy lub herbaty pasuje bez dodatków. Na bardziej elegancką okazję można podać z bitą śmietaną z dodatkiem wanilii lub mascarpone wymieszanym z miodem. Cienka warstwa masła również się sprawdza, choć ciasto samo w sobie jest już dość tłuste.
Dekoracja nie jest konieczna – keks wygląda pięknie dzięki widocznym bakaliom i orzechom. Jeśli zależy na efektownej prezentacji, można polukrować wierzch cienką warstwą polewy z cukru pudru i soku cytrynowego (100 g cukru pudru + 2 łyżki soku). Posypać migdałami płatkami przed zastygnięciem polewy.