Kluski na parze siostry Anieli to tradycyjna receptura klasztorna, która od pokoleń gości na polskich stołach. Sprawdzają się doskonale jako lekki obiad, kolacja czy dodatek do grzybowego sosu. Przygotowanie wymaga nieco czasu, ale efekt – delikatne, puszyste kluski o charakterystycznej konsystencji – jest tego wart. Danie idealnie pasuje do dni postnych, ale też wtedy, gdy potrzeba czegoś prostego i pożywnego.
Składniki na kluski na parze siostry Anieli
Proporcje sprawdzone w praktyce, wystarczające dla 4 osób jako główne danie:
- 500 g mąki pszennej (typ 500 lub 650)
- 250 ml letniej wody
- 1 jajko
- 1 łyżeczka soli
- 1 łyżka oleju roślinnego
- opcjonalnie: szczypta cukru (ułatwia zrumienienie)
Do smażenia klusek po ugotowaniu:
- 2-3 łyżki masła lub oleju
- 1 cebula
Przygotowanie klusek na parze krok po kroku
- Mąkę przesiać do szerokiej miski. Zrobić w środku zagłębienie i wbić do niego jajko. Dodać sól i olej.
- Stopniowo dolewać letnią wodę, jednocześnie mieszając składniki widelcem od środka ku brzegom. Woda nie może być gorąca – temperatura pokojowa lub lekko ciepła sprawdza się najlepiej.
- Gdy składniki się połączą, zacząć wyrabiać ciasto rękami. Konsystencja powinna być gładka, elastyczna, ale dość zwarta – ciasto nie może się kleić do rąk ani być kruche. Wyrabianie trwa około 8-10 minut.
Jeśli ciasto przykleja się do dłoni, dosypać odrobinę mąki. Gdy jest zbyt kruche i pęka – dodać po łyżeczce wody i dokładnie wyrobic.
- Gotowe ciasto uformować w kulę, przykryć czystą ściereczką i odstawić na 20-30 minut. Ten etap pozwala glutenowi się rozwinąć, dzięki czemu kluski będą bardziej elastyczne.
- Po tym czasie ciasto podzielić na 4 równe części. Każdą część rozwałkować na grubość około 3-4 mm – nie cieńsze, bo kluski mogą się rozpaść podczas gotowania.
- Rozwałkowane ciasto pokroić na prostokąty o wymiarach około 4×6 cm. Nie muszą być idealnie równe – domowy charakter to część uroku tego dania.
- W szerokim garnku zagotować sporą ilość wody (około 2-3 litrów). Posolić – 1 łyżka soli na 2 litry wody.
- Kluski wrzucać partiami do wrzącej wody – nie więcej niż 10-12 sztuk naraz, żeby się nie skleiły. Delikatnie wymieszać zaraz po wrzuceniu.
- Gotować 3-4 minuty od momentu, gdy wypłyną na powierzchnię. Kluski powinny być al dente – lekko jędrne w środku.
- Wyjmować łyżką cedzakową i przekładać do szerokiego naczynia. Można lekko skropić olejem, żeby się nie skleiły, jeśli nie smaży się ich od razu.
Tradycyjnie kluski podsmażą się na maśle z cebulą. Cebuję pokroić w kosteczkę i zeszklić na patelni. Dodać ugotowane kluski i smażyć na średnim ogniu 4-5 minut, aż lekko się zrumienią. Często mieszać, żeby nie przywierały.
Do czego podawać kluski na parze
Kluski siostry Anieli mają neutralny smak, który doskonale komponuje się z różnymi dodatkami. Klasycznie podaje się je z sosem grzybowym – najlepiej z suszonych grzybów, z dodatkiem śmietany i mąki do zagęszczenia. Równie dobrze sprawdza się sos pieczarkowy na świeżych grzybach.
W wersji postnej kluski smakują z kiszoną kapustą podsmażoną na oleju z cebulą. Można też podać je z gulaszem warzywnym lub fasolą po bretońsku. W niektórych regionach serwuje się je na słodko – z makiem, cukrem pudrem lub sosem owocowym z leśnych jagód.
Sprawdzają się również jako zamiennik pierogów – można je podawać z twarogiem posypanym cukrem, z cebulką i skwarkami lub po prostu ze śmietaną.
Przechowywanie i odgrzewanie
Ugotowane kluski można przechowywać w lodówce do 2 dni. Należy je ułożyć w szczelnym pojemniku, lekko skropić olejem i przykryć. Przed podaniem najlepiej podsmażyć je na patelni – odzyskają świeżość i będą smaczniejsze niż po odgrzaniu w mikrofalówce.
Surowe, pokrojone kluski można zamrozić. Układać je na płaskiej tacy posypanej mąką, nie dotykając się wzajemnie, i wstawić do zamrażarki na godzinę. Gdy się zetną, przełożyć do woreczka strunowego. Tak przygotowane kluski wrzuca się do gotującej wody bez rozmrażania, wydłużając czas gotowania o około minutę.
Najczęstsze problemy i ich rozwiązania
Kluski rozpadają się podczas gotowania – najczęstsza przyczyna to zbyt cienko rozwałkowane ciasto lub za mało wyrobionych glutenu. Ciasto musi być elastyczne, a rozwałkowane kluski nie powinny być cieńsze niż 3 mm.
Kluski są twarde i gumowate – to efekt zbyt długiego gotowania lub zbyt dużej ilości mąki w cieście. Gotować tylko 3-4 minuty od wypłynięcia. Jeśli ciasto było zbyt twarde, następnym razem dodać odrobinę więcej wody.
Ciasto się kruszy i nie chce się zlepiać – za mało wody lub za krótkie wyrabianie. Dodawać wodę stopniowo, po łyżeczce, i wyrabiać minimum 8 minut. Ciasto musi być gładkie i elastyczne.
Temperatura wody do ciasta ma znaczenie – zimna woda wydłuża czas wyrabiania, a gorąca może częściowo „zaparzyć” mąkę, zmieniając konsystencję. Letnia woda działa najlepiej.
Kluski sklejają się w garnku – gotowanie zbyt dużej porcji naraz lub za mało wody. Wrzucać maksymalnie 10-12 sztuk i używać szerokiego garnka z dużą ilością wrzącej wody. Delikatnie wymieszać zaraz po wrzuceniu.
Wartości odżywcze klusek na parze
Jedna porcja (około 150 g gotowych klusek bez dodatków) dostarcza:
- Energia: 280-320 kcal
- Białko: 9-11 g
- Węglowodany: 55-60 g
- Tłuszcz: 3-4 g
Kluski są źródłem węglowodanów złożonych, które zapewniają długotrwałe uczucie sytości. Zawierają niewielką ilość białka z mąki i jajka. Kaloryczność znacząco wzrasta po podsmażeniu na maśle lub podaniu z sosem śmietanowym – wtedy porcja może mieć nawet 450-500 kcal.
Warianty klusek na parze
Można wzbogacić ciasto o posiekaną pietruszkę lub koperek – dodać 2-3 łyżki świeżych ziół do ciasta podczas wyrabiania. Kluski zyskają delikatny aromat i ładny, zielony akcent.
Wersja razowa powstaje przez zastąpienie połowy mąki pszennej mąką graham lub razową. Ciasto będzie ciemniejsze, a kluski bardziej sycące. Może być potrzebne dodanie odrobiny więcej wody.
W niektórych regionach do ciasta dodaje się łyżkę twarogu – kluski są wtedy delikatniejsze i mają lekko kwaśny posmak. Twaróg powinien być dobrze roztarty lub przepuszczony przez sito.