Kiedy potrzeba lekkiego, efektownego deseru, który nie obciąża i rozpływa się w ustach – ciasto malinowa chmurka sprawdza się idealnie. Sprawdzi się na rodzinnych spotkaniach, przyjęciach urodzinowych czy jako finał niedzielnego obiadu. Nazwa pochodzi od zakonnic z klasztoru w Krakowie, które słynęły z wypieku wyjątkowo delikatnych ciast biszkoptowych. Połączenie zwiewnego biszkoptu, lekkiego kremu i kwaskowych malin tworzy deserową kompozycję, która nie wymaga zaawansowanych umiejętności cukierniczych.
Składniki na ciasto malinowa chmurka
Proporcje przygotowane na tortownicę o średnicy 24 cm, co wystarcza dla 10-12 porcji.
Biszkopt
- 6 jaj w temperaturze pokojowej
- 180 g cukru
- 120 g mąki pszennej tortowej
- 40 g mąki ziemniaczanej
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- szczypta soli
Krem
- 500 ml śmietany kremówki 36%
- 250 g sera mascarpone
- 80 g cukru pudru
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- 10 g żelatyny w proszku + 50 ml zimnej wody
Warstwa malinowa
- 400 g świeżych malin (lub mrożonych, rozmrożonych)
- 60 g cukru
- 2 łyżki soku z cytryny
- 1 łyżka mąki ziemniaczanej
Dekoracja
- 150 g świeżych malin
- cukier puder do posypania
- listki mięty (opcjonalnie)
Przygotowanie ciasta malinowa chmurka
- Przygotowanie biszkoptu: Piekarnik nagrzać do 170°C (bez termoobiegu). Dno tortownicy wyłożyć papierem do pieczenia, ścianki posmarować masłem i oprószyć mąką. Jaja rozdzielić na białka i żółtka. Białka ubić z solą na sztywną pianę, stopniowo dodając połowę cukru (90 g). Piana powinna być gęsta i błyszcząca.
- Łączenie masy biszkoptowej: Żółtka utrzeć z pozostałym cukrem na jasną, puszystą masę (około 3-4 minuty miksowania). Przesiać obie mąki z proszkiem do pieczenia. Do żółtek delikatnie wmieszać trzecią część ubitych białek, potem naprzemiennie dodawać mąkę i resztę białek. Mieszać silikonową szpatułką ruchami od dna do góry, żeby nie wypuścić powietrza.
- Pieczenie: Masę przelać do formy, wyrównać wierzch. Piec 35-40 minut, nie otwierając piekarnika przez pierwsze 25 minut. Biszkopt jest gotowy, gdy lekko się rumieni i sprężyście odbija po naciśnięciu. Wyjąć z piekarnika, odwrócić formę do góry dnem i pozostawić do całkowitego ostygnięcia – dzięki temu biszkopt nie opadnie.
- Przygotowanie masy malinowej: Maliny połączyć z cukrem i sokiem z cytryny w rondelku, podgrzać na średnim ogniu. Gotować 5-7 minut, mieszając, aż owoce puszczą sok i lekko się rozpadną. Mąkę ziemniaczaną rozpuścić w 2 łyżkach zimnej wody, dodać do malin i gotować jeszcze minutę, mieszając. Masa powinna zgęstnieć. Przelać do miski i ostudzić całkowicie.
- Przygotowanie kremu: Żelatynę zalać zimną wodą, odstawić na 5 minut do napęcznienia. Następnie rozpuścić w kąpieli wodnej lub przez kilka sekund w mikrofalówce – nie gotować. Ser mascarpone utrzeć z cukrem pudrem i wanilią na gładką masę. Śmietanę ubić na sztywno. Do mascarpone dodać 2 łyżki bitej śmietany i płynną, lekko przestudzoną żelatynę, szybko wymieszać. Następnie delikatnie wmieszać resztę śmietany.
- Montaż ciasta: Ostudzony biszkopt przekroić poziomo na dwa blaty (łatwiej to zrobić nitką lub długim nożem do chleba). Dolny blat ułożyć na talerzu lub podstawce. Rozprowadzić połowę kremu, na nim całą masę malinową (zostawiając 1 cm od brzegu), przykryć drugą połową kremu. Nałożyć drugi blat biszkoptowy, delikatnie docisnąć.
- Schładzanie i dekoracja: Ciasto wstawić do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na noc. Przed podaniem udekorować świeżymi malinami, posypać cukrem pudrem. Listki mięty dodają świeżości, ale to opcja.
Żelatyna stabilizuje krem i sprawia, że ciasto można kroić na równe kawałki bez obawy, że warstwa kremowa się rozleci. Bez niej krem byłby zbyt miękki.
Krój ciasto nożem moczonym w gorącej wodzie i wycieranym po każdym cięciu – dzięki temu plasterki będą równe i estetyczne.
Wartości odżywcze ciasta malinowa chmurka
Jedna porcja (przy podziale na 12 kawałków) dostarcza około:
- Kalorie: 320 kcal
- Białko: 6 g
- Tłuszcze: 19 g
- Węglowodany: 32 g
- Błonnik: 2 g
To deser o umiarkowanej kaloryczności jak na ciasto tortowe. Główne źródło tłuszczów to śmietana i mascarpone, węglowodany pochodzą z biszkoptu i cukru. Maliny dostarczają witaminy C i przeciwutleniaczy.
Przechowywanie i mrożenie
Ciasto malinowa chmurka najlepiej smakuje w ciągu 2-3 dni od przygotowania, przechowywane w lodówce pod przykryciem. Biszkopt pozostaje wilgotny dzięki kremowi, ale po dłuższym czasie może stracić zwiewność.
Można zamrozić gotowe ciasto – najlepiej bez górnej dekoracji świeżymi malinami. Pakować szczelnie w folię aluminiową lub pojemnik. Mrożone ciasto zachowuje jakość przez około miesiąc. Rozmrażać powoli w lodówce przez noc, dopiero przed podaniem dodać świeże maliny i cukier puder.
Osobno można też zamrozić same blaty biszkoptowe zawinięte w folię – przydatne, gdy chce się przyspieszyć przygotowania przed przyjęciem. Rozmrożone blaty są równie dobre jak świeże.
Warianty smakowe
Zamiast malin sprawdzą się truskawki, borówki lub jeżyny – przygotowane identycznie jak masa malinowa. Truskawki dają słodszy smak, jeżyny bardziej intensywny i cierpki. Można też zrobić wersję mieszaną z kilku rodzajów owoców.
Krem czekoladowy to ciekawa alternatywa: do podstawowego kremu dodać 100 g rozpuszczonej i przestudzonej gorzkiej czekolady. Wtedy lepiej użyć neutralnych owoców jak truskawki.
Wersja cytrynowa powstaje przez dodanie do kremu skórki startej z jednej cytryny i 2 łyżek soku cytrynowego. Zamiast malin można użyć gotowego lemon curd.
Sezonowość owoców ma znaczenie – letnie maliny są słodsze i aromatyczniejsze niż zimowe importowane. Mrożone maliny z polskich upraw często przewyższają jakością świeże spoza sezonu.
Typowe problemy i rozwiązania
Biszkopt opada po wyjęciu z piekarnika – najczęstsza przyczyna to za krótkie pieczenie lub zbyt gwałtowne schłodzenie. Biszkopt musi być całkowicie upieczony w środku, a studzić go najlepiej odwróconym do góry dnem.
Krem się rozwarstwie – mascarpone i śmietana muszą mieć podobną temperaturę. Żelatyna nie może być za gorąca, bo ścina ser. Jeśli krem się rozwarstił, można spróbować energicznie go wymieszać lub delikatnie podgrzać i ponownie schłodzić, miksując.
Masa malinowa jest za rzadka – gotować ją dłużej, żeby odparowała nadmiar wody, lub dodać więcej mąki ziemniaczanej (rozpuszczonej w wodzie). Rzadka masa przesiąknie przez biszkopt.
Ciasto trudno się kroi – prawdopodobnie za mało żelatyny w kremie lub ciasto nie było wystarczająco schłodzone. Nóż musi być ciepły i czysty przed każdym cięciem.
Podawanie ciasta malinowa chmurka
Ciasto najlepiej wyjąć z lodówki na 10-15 minut przed podaniem – krem odzyska delikatność, smaki się uwolnią. Zbyt zimne ciasto jest mniej aromatyczne.
Dobrze komponuje się z lekką kawą, herbatą earl grey lub winem musującym. Do bardziej wyrafinowanej prezentacji można podać z kulką lodów waniliowych lub bitą śmietaną z wanilią.
Na przyjęciach warto kroić ciasto na mniejsze porcje – jego lekkość pozwala na to, żeby goście wzięli dokładkę bez poczucia przejedzenia. Kawałki układać na płasko, dekoracją do góry, żeby prezentowały się warstwy.