Sałatka z zielonych pomidorów siostry Anastazji to wyraźnie ostra, czosnkowa zalewa połączona z chrupkimi plasterkami niedojrzałych pomidorów i cebuli. Smak jest konkretny: kwaśno-słodki z wyczuwalnym pieprzem i liściem laurowym. Dobrze zrobiona sałatka trzyma twardość nawet po kilku miesiącach. Sprawdza się do wędlin, kanapek, dań z grilla i jako szybki dodatek do obiadu.
Składniki na sałatkę z zielonych pomidorów (ok. 8–10 słoików 0,5 l)
Ilości wystarczą na standardową porcję „na zimę”, spokojnie można podwoić.
- Zielone pomidory – ok. 3 kg (twarde, niedojrzałe, bez plam)
- Cebula – ok. 1 kg
- Czosnek – 2 główki (ok. 15–20 ząbków)
- Marchew (opcjonalnie, ale klasycznie u Anastazji) – 2–3 sztuki
- Natka pietruszki lub selera (opcjonalnie) – mały pęczek
Zalewa octowa:
- Woda – 2 litry
- Ocet spirytusowy 10% – 400 ml (ok. 1,5–2 szklanki; zależnie od tego, jak kwaśno ma być)
- Cukier – 1 szklanka (ok. 200 g)
- Sól – 3 łyżki stołowe (płaskie, kamienna lub morska, nie jodowana)
- Liście laurowe – 6–8 sztuk
- Ziele angielskie – 10–12 ziaren
- Pieprz czarny ziarnisty – 1 łyżeczka
- Gorczyca – 2 łyżeczki
Do każdego słoika:
- 1–2 ząbki czosnku (poza tym z zalewy)
- Opcjonalnie: plaster marchewki i gałązka natki
Przygotowanie krok po kroku
- Przygotowanie warzyw
Pomidory dokładnie umyć, odciąć ogonki i twarde części przy szypułce. Pokroić w plastry ok. 0,5 cm lub w półplasterki, jeśli owoce są duże. Cebulę obrać, pokroić w piórka lub cienkie półplasterki. Marchew obrać, pokroić w cienkie plasterki. - Moczenie pomidorów w soli
W dużej misce lub garnku układać warstwowo: pomidory, cieńsza warstwa cebuli, lekko posypać solą (dodatkowe ok. 1–1,5 łyżki soli – poza zalewą). Powtarzać, aż skończą się warzywa. Odstawić na ok. 2–3 godziny, aż puszczą sok. Co jakiś czas przemieszać, żeby sól równomiernie się rozeszła. - Odcedzenie warzyw
Po kilku godzinach warzywa zlać na sicie, delikatnie odcisnąć z nadmiaru soku. Nie płukać, żeby nie wypłukać smaku. Dzięki temu w słoikach będzie mniej wody, a warzywa pozostaną bardziej jędrne. - Przygotowanie zalewy
Do dużego garnka wlać wodę, dodać ocet, cukier, sól, liście laurowe, ziele angielskie, pieprz i gorczycę. Czosnek z jednej główki obrać, ząbki przekroić na połówki lub zostawić w całości i wrzucić do zalewy. Całość doprowadzić do wrzenia i gotować ok. 5 minut na małym ogniu, aż cukier i sól się rozpuszczą, a przyprawy puszczą aromat. - Przygotowanie słoików
Słoiki i zakrętki dokładnie umyć i wyparzyć (w piekarniku ok. 110°C przez 10–15 minut albo przelać wrzątkiem i wysuszyć na ściereczce). Do każdego słoika wrzucić 1–2 surowe ząbki czosnku, kilka plasterków marchewki i kawałek natki, jeśli jest używana. - Układanie sałatki w słoikach
Do przygotowanych słoików ciasno układać plasterki zielonych pomidorów, przeplatając je cebulą (i marchewką, jeśli używana jest w większej ilości). Warzywa powinny być ułożone dość ściśle, ale bez zgniatania – zostawić trochę miejsca na zalewę. - Zalewanie gorącą zalewą
Zalewę ponownie doprowadzić do wrzenia. Gorącą zalewą z przyprawami zalać sałatkę w słoikach, zostawiając ok. 1 cm wolnej przestrzeni od brzegu słoika. Upewnić się, że w każdym słoiku są też ziarna przypraw z zalewy. Brzegi słoików wytrzeć do sucha, dokładnie zakręcić. - Pasteryzacja sałatki z zielonych pomidorów
Na dno dużego garnka położyć ściereczkę, ustawić słoiki (nie dotykające się bezpośrednio), zalać ciepłą wodą do ok. 3/4 wysokości słoików. Podgrzewać do lekkiego wrzenia i pasteryzować ok. 15 minut od momentu zagotowania wody (słoiki 0,5 l). Po tym czasie słoiki ostrożnie wyjąć i odwrócić do góry dnem. - Studzenie i kontrola zakrętek
Słoiki pozostawić odwrócone do całkowitego wystudzenia (najlepiej pod kocem lub grubym ręcznikiem – powolne stygnięcie poprawia trwałość). Po kilku godzinach odwrócić z powrotem, sprawdzić, czy wieczka są wklęsłe i „trzymają”. Niewciągnięte zakrętki zużyć w pierwszej kolejności i przechowywać w lodówce.
Im twardsze i bardziej niedojrzałe pomidory, tym sałatka będzie bardziej chrupiąca nawet po kilku miesiącach przechowywania.
Wartości odżywcze (orientacyjne, na 100 g sałatki)
Wartości zależą od dokładnych proporcji cukru i ilości zalewy, ale z grubsza wyglądają tak:
Kaloryczność: ok. 40–50 kcal
Białko: ok. 1 g
Tłuszcz: śladowe ilości
Węglowodany: ok. 8–10 g (głównie z cukru w zalewie i naturalnych cukrów z warzyw)
Błonnik: ok. 1–2 g
Sałatka jest dość lekka, ale zawiera wyraźną ilość cukru i soli – to klasyczna zalewa octowa, dlatego warto traktować ją jako dodatek, a nie główne źródło warzyw w posiłku.
Jak podawać sałatkę z zielonych pomidorów na zimę
Sałatka najlepiej smakuje po co najmniej 2–3 tygodniach od zrobienia – wtedy smak się wyrównuje, a warzywa dobrze przechodzą przyprawami. Podawać prosto ze słoika, schłodzoną lub w temperaturze pokojowej.
Dobrze łączy się z wędlinami, pasztetami, kotletami mielonymi i schabowym. Spokojnie zastępuje tradycyjne ogórki konserwowe. Sprawdza się też jako wyrazisty dodatek do kanapek z serem żółtym lub twarogiem oraz do dań z grilla. Zalewę można częściowo wykorzystać jako bazę do sosu sałatkowego – wystarczy wymieszać z olejem i świeżymi ziołami.
Przechowywanie i trwałość
Słoiki przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu: spiżarnia, piwnica, dolna szafka z dala od piekarnika. Dobrze zapasteryzowana sałatka spokojnie wytrzymuje do roku, choć z reguły znika szybciej.
Po otwarciu słoik trzymać w lodówce i zużyć w ciągu ok. 7–10 dni. Jeśli w czasie przechowywania pojawi się mętna, nieprzyjemnie pachnąca zalewa lub śluzowate warzywa – taki słoik od razu wyrzucić. Minimalne lekkie zmętnienie od przypraw jest normalne, jeśli zapach i smak są w porządku.