Ciasto drożdżowe ze śliwkami siostry Anieli to prawdziwa perła polskiej kuchni tradycyjnej, która od pokoleń gości na stołach w okresie jesiennych zbiorów. Ta wyjątkowa receptura, przekazywana z ust do ust w klasztornych murach, łączy w sobie delikatność puszystego ciasta drożdżowego z intensywnym smakiem dojrzałych śliwek. Charakterystyczna kruszonka na wierzchu dodaje nie tylko chrupkości, ale również subtelnej słodyczy, która idealnie komponuje się z lekko kwaśnymi owocami.
Sezon śliwkowy to idealny moment, aby sięgnąć po ten przepis, który zamieni Twoją kuchnię w prawdziwe centrum aromatów jesieni. Ciasto to doskonale sprawdza się zarówno jako deser na niedzielny obiad, jak i jako słodka przekąska do popołudniowej kawy. Jego przygotowanie, choć wymaga nieco cierpliwości ze względu na proces wyrastania ciasta, nagrodzi Cię niezapomnianym smakiem i zapachem, który będzie unosić się po całym domu.
Składniki na ciasto drożdżowe ze śliwkami
Przygotowanie idealnego ciasta drożdżowego wymaga starannego doboru składników najwyższej jakości. Każdy element odgrywa kluczową rolę w końcowym efekcie, dlatego warto zainwestować w dobre produkty. Jakość mąki, świeżość drożdży i odpowiednia temperatura mleka to podstawa sukcesu tego przepisu.
Na ciasto drożdżowe:
- 500g mąki pszennej typ 500
- 250ml ciepłego mleka (temperatura około 37°C)
- 25g świeżych drożdży lub 8g drożdży suchych
- 80g masła lub margaryny
- 2 jajka średniej wielkości
- 60g cukru białego
- 1 łyżeczka soli
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
Na nadzienie śliwkowe:
- 1kg świeżych śliwek węgierek
- 3 łyżki cukru trzcinowego
- 1 łyżeczka cynamonu mielonego
- 2 łyżki mąki ziemniaczanej
- Szczypta soli
Na kruszonkę:
- 100g mąki pszennej
- 80g zimnego masła
- 60g cukru białego
- 1 łyżeczka cynamonu
Przygotowanie ciasta drożdżowego ze śliwkami
Proces przygotowania tego wyjątkowego ciasta składa się z kilku etapów, z których każdy wymaga odpowiedniej uwagi i precyzji. Pamiętaj, że cierpliwość i dokładność to klucz do sukcesu w przypadku ciast drożdżowych.
Przygotowanie rozczyny drożdżowej
Rozpocznij od przygotowania rozczyny drożdżowej, która jest fundamentem udanego ciasta. W małej misce połącz ciepłe mleko z łyżką cukru i pokruszonymi świeżymi drożdżami. Dokładnie wymieszaj składniki i pozostaw na 10-15 minut w ciepłym miejscu, aż na powierzchni pojawi się charakterystyczna pianka. Pojawienie się pianki to znak, że drożdże są aktywne i ciasto będzie się dobrze rozrastać. Jeśli używasz drożdży suchych, wymieszaj je bezpośrednio z mąką, a ciepłe mleko dodaj później.
Przygotowanie ciasta
W dużej misce przesiej mąkę i dodaj pozostały cukur oraz sól. Utwórz dołek w środku i wlej rozczynę drożdżową. Dodaj roztopione, ale już przestudzone masło oraz jajka. Zagniataj ciasto przez około 10-12 minut, aż stanie się gładkie, elastyczne i przestanie się kleić do rąk. Prawidłowo wyrobione ciasto powinno być jedwabiste w dotyku i łatwo odchodzić od ścianek miski. Ciasto przełóż do natłuszczonej miski, przykryj wilgotną ściereczką i pozostaw w ciepłym miejscu na około 1-1,5 godziny, aż podwoi swoją objętość.
Przygotowanie śliwek
Podczas wyrastania ciasta przygotuj śliwki. Umyj je dokładnie, usuń pestki i pokrój na ćwiartki. W misce wymieszaj pokrojone śliwki z cukrem trzcinowym, cynamonem, mąką ziemniaczaną i szczyptą soli. Mąka ziemniaczana pomoże zagęścić soki wydzielające się z owoców podczas pieczenia, dzięki czemu spód ciasta pozostanie chrupki i nie przemoknie.
Formowanie ciasta
Wyrośnięte ciasto delikatnie przemiń i rozwałkuj na prostokątny płat o grubości około 1,5 cm. Przełóż ciasto na wyłożoną papierem do pieczenia blachę o wymiarach 30×40 cm. Równomiernie rozłóż przygotowane śliwki na powierzchni ciasta, pozostawiając około 2 cm marginesu od brzegów. Ten margines zapobiegnie wypływaniu soków owocowych poza brzegi ciasta.
Przygotowanie kruszonki
W osobnej misce połącz mąkę z cukrem i cynamonem. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i rozetrzyj składniki końcami palców, aż powstanie gruba kruszonka przypominająca gruby piasek. Zimne masło to sekret idealnej kruszonki – zapewnia właściwą teksturę i chrupkość. Posyp kruszonką całą powierzchnię ciasta ze śliwkami, tworząc równomierną warstwę.
Pieczenie i wykańczanie
Nagrzej piekarnik do temperatury 180°C z termoobiegiem. Ciasto piecz przez 35-40 minut, aż powierzchnia nabierze złotego koloru, a patyczek wbity w środek ciasta będzie wychodził suchy. W trakcie pieczenia unikaj otwierania piekarnika przez pierwsze 25 minut, aby ciasto nie opadło – nagła zmiana temperatury może sprawić, że delikatna struktura drożdżowa się zapadnie.
Po upieczeniu pozostaw ciasto na blasze przez 10 minut, a następnie przenieś na kratkę do całkowitego ostudzenia. Ten etap pozwala ciastu ustabilizować swoją strukturę i ułatwia późniejsze krojenie. Ciasto można podawać ciepłe lub w temperaturze pokojowej – oba warianty mają swój niepowtarzalny urok.
Wartości odżywcze i korzyści zdrowotne
Ciasto drożdżowe ze śliwkami to nie tylko uczta dla podniebienia, ale również źródło cennych składników odżywczych. Śliwki dostarczają witamin A, C i K, a także błonnika pokarmowego, który wspomaga trawienie i reguluje pracę jelit. Zawierają również antyoksydanty, które pomagają w walce z wolnymi rodnikami i wspierają odporność organizmu.
Ciasto drożdżowe dostarcza węglowodanów złożonych oraz białka pochodzącego z mąki i jajek, co czyni je sycącym deserem. Jedna porcja ciasta (około 100g) dostarcza około 280 kcal, 8g białka, 45g węglowodanów i 8g tłuszczu. Dzięki zawartości naturalnych owoców, jest to zdrowsza alternatywa dla wielu gotowych słodyczy.
Wskazówki eksperta dla idealnego rezultatu
Sukces tego przepisu tkwi w kilku kluczowych szczegółach, które mogą zadecydować o końcowym efekcie. Temperatura mleka do drożdży powinna wynosić dokładnie 37°C – zbyt gorące mleko zabije drożdże, a zbyt zimne nie pozwoli im się aktywować. Warto sprawdzić temperaturę termometrem lub przetestować na nadgarstku – mleko powinno być ledwo ciepłe.
Podczas wyboru śliwek staraj się wybrać owoce średnio dojrzałe, które nie będą zbyt miękkie po upieczeniu. Węgierki są idealnym wyborem ze względu na swoją zwartą teksturę i intensywny, słodko-kwaśny smak. Jeśli śliwki są bardzo soczyste, można je lekko posolić i odstawić na 30 minut, a następnie osączyć z nadmiaru soku – zapobiegnie to przemakaniu ciasta.
Kruszonka powinna być przygotowywana wyłącznie z zimnego masła – to gwarantuje właściwą, ziarnistą teksturę. Jeśli masło jest za miękkie, wstaw miskę na kilka minut do lodówki przed kontynuowaniem pracy. Dobrze przygotowana kruszonka po upieczeniu będzie chrupka i rozpływająca się w ustach.
Przechowywanie i serwowanie
Ciasto drożdżowe ze śliwkami najlepiej smakuje w dniu pieczenia, kiedy jest jeszcze lekko ciepłe i aromaty są najbardziej intensywne. Można je jednak przechowywać w lodówce do 3 dni, przykryte folią aluminiową lub w szczelnym pojemniku. Przed podaniem warto je lekko podgrzać w piekarniku nagrzanym do 150°C przez około 10 minut – odzyska wtedy swoją pierwotną miękkość i aromat.
To ciasto doskonale komponuje się z bitą śmietaną, lodami waniliowymi lub po prostu z filiżanką aromatycznej kawy. W wersji bardziej elegantnej można je podać z sosem waniliowym, karmelowym lub z kulką lodów cynamonowych. Świetnie sprawdza się również jako składnik jesiennego stołu deserowego.
Ciasto można również zamrozić po upieczeniu – należy je dokładnie ostudzić, pokroić na porcje i zapakować w folie spożywcze. Rozmrażanie powinno odbywać się w lodówce przez całą noc, a następnie można je delikatnie podgrzać przed podaniem. W zamrażarce utrzyma swoją jakość przez okres do 3 miesięcy.