Dla miłośników warzyw strączkowych, którzy szukają czegoś bardziej delikatnego niż tradycyjna fasola. Pomidory lima to właściwie fasola lima (zwana też fasolą masłową) gotowana w sosie pomidorowym – danie, które zasługuje na więcej uwagi niż tylko rola dodatku do obiadu. Kremowa konsystencja fasoli w połączeniu z aromatycznym sosem daje efekt, który równie dobrze sprawdzi się jako samodzielne danie, jak i składnik bardziej złożonych kompozycji. Wersja domowa przewyższa puszkowe odpowiedniki na tyle, że warto poświęcić te kilkadziesiąt minut.
Składniki na pomidory lima
Proporcje na 4 porcje jako danie główne lub 6 jako dodatek:
- 400 g suchej fasoli lima (lub 800 g ugotowanej/z puszki)
- 800 g pomidorów w puszce (krojone lub passata)
- 2 średnie cebule
- 4 ząbki czosnku
- 3 łyżki koncentratu pomidorowego
- 2 łyżki oliwy z oliwek
- 1 łyżeczka słodkiej papryki w proszku
- 1/2 łyżeczki ostrej papryki (opcjonalnie)
- 1 łyżeczka suszonego tymianku
- 1 liść laurowy
- 1 łyżeczka cukru
- sól, pieprz
- 250 ml wody lub bulionu warzywnego
Przygotowanie pomidorów lima krok po kroku
- Namocz fasolę lima na minimum 8 godzin w zimnej wodzie (najwygodniej na noc). Po namoczeniu odsącz i przepłucz. Jeśli używasz fasoli z puszki, przejdź od razu do kroku 3.
- Przełóż namoczoną fasolę do dużego garnka, zalej świeżą wodą (około 5 cm powyżej poziomu fasoli) i gotuj 40-50 minut do miękkości. Nie soluj wody – sól wydłuża czas gotowania. Fasolę można ugotować dzień wcześniej i przechować w lodówce.
- W szerokim garnku lub rondlu rozgrzej oliwy na średnim ogniu. Dodaj drobno pokrojoną cebulę i smaż 7-8 minut, aż zmięknie i lekko się zeszkli. Pod koniec dodaj przeciśnięty przez praskę czosnek i smaż kolejną minutę.
- Dodaj koncentrat pomidorowy, paprykę słodką (i ostrą, jeśli używasz) oraz tymianek. Smaż wszystko razem przez 2 minuty, mieszając – koncentrat powinien lekko przyprażyć się i zmienić kolor na ciemniejszy.
- Wlej pomidory z puszki, dodaj liść laurowy, cukier, szczyptę soli i pieprzu. Całość doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i gotuj 15 minut, mieszając co jakiś czas.
- Dodaj ugotowaną i odsączoną fasolę lima (lub fasolę z puszki, dokładnie opłukaną). Wlej wodę lub bulion – ilość dostosuj do tego, jak gęsty sos preferujesz. Całość wymieszaj i gotuj na małym ogniu 20-25 minut.
- W trakcie gotowania fasola będzie uwalniać skrobię, która naturalnie zagęści sos. Jeśli sos jest zbyt rzadki, gotuj bez pokrywki. Jeśli za gęsty – dolej odrobinę wody.
- Dopraw do smaku solą i pieprzem. Niektóre fasole wymagają więcej soli niż inne, więc sprawdzaj stopniowo. Usuń liść laurowy przed podaniem.
Fasola lima ma delikatniejszy smak niż jasna fasola, dlatego potrzebuje wyrazistego sosu. Nie oszczędzaj na koncentracie pomidorowym – to on buduje głębię smaku.
Jak podawać pomidory lima
Jako samodzielne danie sprawdzają się z chrupiącym pieczywem – najlepiej z grubą skórką, które można umaczać w gęstym sosie. Wersja z dodatkiem świeżego szpinaku (dodanego w ostatnich 5 minutach gotowania) i posypanego startym parmezanem przekształca prostą fasolę w pełnowartościowy obiad.
Świetnie komponują się z ryżem – zarówno białym, jak i pełnoziarnistym. Kasza bulgur lub kuskus również pasują, szczególnie gdy chcesz coś lżejszego. Jako dodatek do mięs sprawdzają się przy pieczonych udkach z kurczaka, kiełbasach czy kotletach schabowych. Zimna wersja nadaje się na kanapki – roztarta widelcem fasola w sosie pomidorowym to baza do tosów, do której można dodać rukoli i sera feta.
Warianty pomidorów lima
Wersja z warzywami
Dodaj pokrojoną w kostkę marchewkę i seler naciowy razem z cebulą – warzywa dadzą dodatkową słodycz i głębię. Papryka czerwona, dodana w połowie gotowania, wprowadza lekką słodycz i kolor. Szpinak lub jarmuż w ostatnich minutach gotowania zwiększają wartość odżywczą i nadają świeżości.
Pikantna wersja z chorizo
Pokrój 150 g chorizo w plasterki i podsmaż na początku (zamiast części oliwy). Tłuszcz z kiełbasy będzie bazą do podsmażenia cebuli. Dodaj szczyptę płatków chili i wędzoną paprykę zamiast słodkiej. Ta wersja wymaga mniej soli – chorizo jest już słone.
Wegańska wersja z wędzonym papryką
Zastąp część wody bulionem warzywnym z dodatkiem 1 łyżeczki płynnego dymu lub użyj wędzonej papryki (pimentón de la Vera). Dodaj pokrojone w kostkę bakłażany w połowie gotowania – absorbują smaki i dodają mięsistości. Garść posiekanych oliwek w ostatnich minutach wprowadza słony akcent.
Przechowywanie i ponowne odgrzewanie
Pomidory lima zyskują na smaku następnego dnia – składniki mają czas się przegryzć. W lodówce trzymają się 4-5 dni w szczelnym pojemniku. Sos może zgęstnieć po schłodzeniu – to normalne. Przy odgrzewaniu dodaj odrobinę wody i podgrzewaj na małym ogniu, mieszając.
Danie można zamrozić na do 3 miesięcy. Najlepiej porcjować do mniejszych pojemników – rozmrażanie i ponowne zamrażanie pogarsza konsystencję. Rozmrażaj w lodówce przez noc, następnie podgrzewaj na kuchence. Fasola po rozmrożeniu może być nieco bardziej miękka, ale smak pozostaje bez zmian.
Nie rozmrażaj w mikrofalówce na pełnej mocy – fasola może pękać i tracić formę. Lepiej użyć funkcji rozmrażania lub podgrzewać stopniowo na kuchence.
Typowe problemy i ich rozwiązania
Fasola pozostaje twarda mimo długiego gotowania? Sprawdź datę przydatności – stara fasola może wymagać nawet dwukrotnie dłuższego czasu. Woda z dużą zawartością wapnia również wydłuża gotowanie. Jeśli dodałeś pomidory lub ocet zbyt wcześnie, kwas utwardza skórki fasoli – zawsze gotuj fasolę osobno do miękkości.
Sos wyszedł za kwaśny? Dodaj kolejną łyżeczkę cukru lub szczyptę sody oczyszczonej (dosłownie na czubku noża). Soda neutralizuje kwas, ale przesada może dać mydlany posmak. Alternatywnie dodaj startą marchewkę – naturalnie słodka i zagęści sos.
Fasola się rozlazi? Prawdopodobnie była gotowana za długo lub zbyt intensywnie. Fasola lima jest delikatniejsza niż inne odmiany i wymaga łagodnego gotowania. Jeśli używasz fasoli z puszki, dodaj ją na końcu i tylko podgrzej – nie gotuj długo.
Danie jest mdłe? Fasola absorbuje dużo soli, więc doprawiaj stopniowo i sprawdzaj smak na końcu. Dodaj szczyptę suszonych ziół (oregano, bazylia) lub świeżej natki pietruszki przed podaniem. Odrobina octu balsamicznego (pół łyżeczki) może wydobyć smaki bez dodawania kwaśności.
Wartości odżywcze pomidorów lima
Porcja (około 300 g) dostarcza około 280-320 kcal, w zależności od ilości oliwy. Fasola lima to doskonałe źródło białka roślinnego (około 15 g na porcję) i błonnika (12-14 g). Zawiera znaczące ilości żelaza, magnezu i potasu.
Pomidory dostarczają likopenu – przeciwutleniacza, który lepiej wchłania się z ugotowanych pomidorów niż świeżych. Danie jest naturalnie bezglutenowe i może być wegańskie. Dla osób kontrolujących wagę warto zwrócić uwagę na wielkość porcji – fasola jest sycąca, ale kaloryczna.